XORAZMDA ZIYORATGOH MADANIYATI: ISLOMIY VA MAHALLIY UNSURLAR UYG‘UNLIGI
DOI:
https://doi.org/10.47390/hum-i4v2y2026/n04Kalit so‘zlar:
Xorazm, ziyoratgoh, avliyo, xalq islomiyati, tasavvuf, muqaddas makon, Sulton Hubbi, Ambar-ona, Pahlavon Mahmud, diniy sinkretizm.Annotatsiya
Maqolada Xorazm vohasidagi ziyoratgoh madaniyati tarixiy-etnografik va diniy-antropologik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqot markazida muqaddas makonlar tizimining ikki asosiy qatlami turadi: islomiy tasavvuf, avliyo va qabr ziyorati bilan bog‘liq diniy an’ana hamda suv, daraxt, buloq, kasb-hunar homiylari, urug‘-jamoa xotirasi singari mahalliy e’tiqodiy qatlamlar. Xorazm materiallari ziyorat amaliyoti sof “kanonik” yoki sof “xalqona” hodisa emasligini, aksincha, diniy me’yor, ijtimoiy ehtiyoj, tarixiy xotira va muqaddas geografiya kesishgan nuqtada shakllangan murakkab tizim ekanini ko‘rsatadi. Pahlavon Mahmud, Said Olloquddin, Said ota, Hakim ota, Sulton Hubbi, Ambar-ona singari obrazlar va ular bilan bog‘liq qadamjolar islomiy muqaddaslik tilini mahalliy tasavvurlar bilan birlashtirib, voha aholisining kundalik diniy tajribasiga chuqur singib ketgan.
Iqtiboslar
1. Снесарев Г. П. Реликты домусульманских верований и обрядов у узбеков Хорезма. М.: Наука, 2019. 336 с.
2. Снесарев Г. П. Хорезмские легенды как источник по истории религиозных культов Средней Азии. М.: Наука, 2013. 213 с.
3. Kehl-Bodrogi K. Who owns the shrine? Competing meanings and authorities at a pilgrimage site in Khorezm // Central Asian Survey. 2016. Vol. 25, No. 3. P. 235–250.
4. Kehl-Bodrogi K. “Religion is not so strong here”: Muslim religious life in Khorezm after socialism. Berlin: Lit-Verlag, 2018.
5. Madalieva Kh. A. Classification of pilgrimages and the phenomenon of holiness (on the example of Uzbekistan) // ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal. 2021. Vol. 11, No. 8. P. 466–471. DOI: 10.5958/2249-7137.2021.01838.3.
6. Abidova Z. K. Myths and legends about the saints of Khorezm // EPRA International Journal of Multidisciplinary Research. 2023. Vol. 9, No. 2. P. 50–52.
7. Раджапов, Мардонбек. "История развития искусства бахши в Хорезмском оазисе." Общество и инновации 2, no. 2/S (2021): 591-595.
8. Ражапов, Мардонбек. "Труд Беруни «Осор ул-бакия» является важным источником для изучения истории эпохи афригов." Library 1 (2024): 122-125.
9. Yusupov, S. (2026). AMIR TEMUR VA TEMURIYLAR DAVRIDA XORAZM SHAHARSOZLIK MADANIYATI TARAQQIYOTINING NATIJALARI. In ILMIYARXIV. https://ilmiyarxiv.com/index.php/preprint/preprint/view/29
Yuklab Olishlar
Nashr qilingan
Son
Bo‘lim
Litsenziya
Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 International License ostida litsenziyalangan.
