AXBOROT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA QAL’AJIQ QAL’A YODGORLIGINI QAYTA TIKLASH VA REKONSTRUKSIYA QILISH

Mualliflar

  • Zarafshan Jumabekova Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/hum-i4v2y2026/n05

Kalit so‘zlar:

Qal’ajiq qal’a, arxeologik tadqiqotlar, axborot texnologiyalari, GPS, GIS, 3D modellashtirish, virtual rekonstruksiya.

Annotatsiya

Ushbu maqolada Xorazm vohasida joylashgan Qal’ajiq qal’a arxeologik yodgorligini qayta tiklash (rekonstruksiya qilish) jarayonida tarixiy rekonstruksiyaning yangi instrumentlari, xususan, ma’lumotlar bazasi bilan ishlash, tarixiy matnlarni lingvistik tahlil qiluvchi maxsus dasturiy ta’minotlar, uchuvchisiz uchish apparatlari (kvadrokopterlar) yordamida aerovizual kuzatuv va aerofotosuratga olish usullari ochib berilgan. Tadqiqotda GPS (Global Positioning System), GIS (Geografik axborot tizimlari) va 3D modellashtirish texnologiyalarining arxeologik obyektlarni o'rganishdagi istiqbolli ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada arxeologiya va tarixiy rekonstruksiya sohasiga zamonaviy texnologiyalar va innovatsiyalarni joriy etish bo'yicha xorijiy tajriba hamda “raqamli tarix”, “virtual arxeologiya” va “manzilgohlar arxeologiyasi” kabi yangi ilmiy yo‘nalishlarga alohida e’tibor qaratilgan.

Iqtiboslar

1. Бартольд В.В. Туркестан в эпоху монгольского завоевания // Сочинения, т. 2. М.: «Наука», 1964. – 657 с.

2. Завьялов В.А. Отчет о работах Багатской экспедиции ИИМК в крепости Каладжик в мае-июне 1991 г. Санкт-Петербург, 1992. // Архив Департамента культурного наследия. А 9351/З-13.

3. Мунис ва Огаҳий. Фирдавс ул – Иқбол. (Масъул муҳаррир ва туркум муаллифи Ш. Воҳидов). Тошкент: Янги аср авлоди, 2010. – 518 с.

4. Мамбетуллаев М. Отчет об археолого-топографических изысканиях на территории Хорезмской области в 1974 году. Нукус, 1974.// Архив Департамента культурного наследия. А 9355/М-22.

5. Мамбетуллаев М. Городище Каладжик. Вестник КК «Фан» УзССР, Нукус, №1, 1983. – С.69-73.

6. Материалы по истории туркмен и Туркмении. Т. I. М.-Л.: Наука, 1939. – С. 178-179, 181, 187-189, 206, 216.

7. Машарипов Қ., Рахимова Ҳ. Қалъажиқ-қалъа. Урганч, УрДУ нашриёти, 2016. – 28 б.

8. Неразик Е.Е. К проблеме развития городов Хорезма // В кн.: Культура и искусство древнего Хорезма. М.: «Наука», 1981. – С. 219-227.

9. Толстов С.П., Жданко Т.А., Итина М.А. Работы Хорезмской археолого-этнографической экспедиции АН СССР в 1958 – 1960 гг. – МХЭ, вып. 6. М.: Наука, 1963. – С.3-91.

10. Толстов С.П. По следам древнехорезмийской цивилизации. – М.-Л.: АН СССР, 1948. – 328 с.

11. Снесарев Г.П. Объяснительная записка к "Карте расселения узбеков на территории Хорезмской области (конец XIX – начало XX в.). // В сб.: Хозяйственно-культурные традиции народов Средней Азии и Казахстана. М.: Наука, Гл. ред. вост. лит., 1975. – С. 75-94.

12. Ғуломов Я.Ғ. Хоразмнинг суғорилиш тарихи. Қадимги замонлардан ҳозиргача. Т.: Фан, 1959. – 326 б.

13. De Goeje M.J. Das alte Bett des Oxus Amu-darja. Leyden:Kessinger Publishing, 1875, 120 р.

14. Zav’yalov V.A. Excavations of Kaladzhik-tepe in Khoresm. // An International Journal of Comparative Studies in History and Archaeology. Brill Publishers, Leiden, 1997. Volume 03 Issue 02-03. – PP.298-317.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-04-29

Qanday Iqtibos Keltirish

Jumabekova, Z. (2026). AXBOROT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA QAL’AJIQ QAL’A YODGORLIGINI QAYTA TIKLASH VA REKONSTRUKSIYA QILISH. Humansciences: Journal of Humanities, 2(4), 27-31. https://doi.org/10.47390/hum-i4v2y2026/n05