NIKOLAY IVANOVICH VAVILOVNING XORAZM EKSPEDITSIYASI: O‘SIMLIK GENETIK RESURSLARINI O‘RGANISH TARIXI VA ILMIY AHAMIYATI

Mualliflar

  • Suhrobjon Yuldashev Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/hum-i6v2y2026/n05

Kalit so‘zlar:

Nikolay Vavilov, Xorazm ekspeditsiyasi, botanik ekspeditsiya, Markaziy Osiyo florasi, o‘simlik genetik resurslari, etnobotanika, kelib chiqish markazlari, VIR.

Annotatsiya

Ushbu maqolada XX asr boshlarida sovet botaniki va genetigi Nikolay Ivanovich Vavilov tomonidan Xorazm mintaqasida amalga oshirilgan ilmiy ekspeditsiyaning tarixi, maqsadlari, metodologik asoslari va ilmiy natijalari adabiyotlar tahlili asosida IMRAD strukturasi doirasida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda Vavilovning Markaziy Osiyo, xususan Xorazm vohasiga uyushtirgan safarlari madaniy o‘simliklarning kelib chiqish markazlari nazariyasini shakllantirishda tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Maqolada ekspeditsiya davomida to‘plangan botanik material, mahalliy navlarning statistik taqsimoti, navlarning saqlanish dinamikasi va Xorazm vohasining global agrobiotsenoz tarmog‘idagi ilmiy ahamiyati o‘zbek, rus va xorijiy manbalarga tayanib ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, Xorazm ekspeditsiyasi nafaqat mintaqaviy floristikani, balki butun jahon o‘simlik genetikasi fanini ham boyitgan va bugungi kunda ham o‘zining amaliy hamda nazariy ahamiyatini saqlab kelmoqda.

Iqtiboslar

1. Вавилов Н.И. Центры происхождения культурных растений. — Л.: ВНИИ растениеводства, 1926. — 248 с.

2. Вавилов Н.И. Пять континентов. — М.: Мысль, 1987. — 348 с.

3. Вавилов Н.И. Избранные произведения: в 2 т. — Л.: Наука, 1967. — Т. 1. — 424 с.

4. Липшиц С.Ю. Русские ботаники: биографо-библиографический словарь. — М.: МОИП, 1952. — Т. 3. — 336 с.

5. Резник С.Е. Николай Вавилов. — М.: Молодая гвардия, 1987. — 316 с.

6. Бахтеев Ф.Х. Николай Иванович Вавилов. — М.: Наука, 1995. — 224 с.

7. Набиев М.А., Пратов У.П. Ўзбекистон флораси. — Тошкент: Фан, 1994. — 336 б.

8. Коваль В.С. Экспедиции Н.И. Вавилова в Среднюю Азию // Труды по прикладной ботанике, генетике и селекции. — 1967. — Т. 39. — Вып. 1. — С. 5–28.

9. Harlan J.R. Crops and Man. — Madison: American Society of Agronomy, 1975. — 295 p.

10. Лобашёв М.Е. Николай Иванович Вавилов. — Л.: Изд-во ЛГУ, 1957. — 96 с.

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-06-20

Qanday Iqtibos Keltirish

Yuldashev , S. (2026). NIKOLAY IVANOVICH VAVILOVNING XORAZM EKSPEDITSIYASI: O‘SIMLIK GENETIK RESURSLARINI O‘RGANISH TARIXI VA ILMIY AHAMIYATI. Humansciences: Journal of Humanities, 2(6), 24-33. https://doi.org/10.47390/hum-i6v2y2026/n05