INGLIZ YURIDIK TERMINLARINING O‘ZBEK TILIGA O‘ZLASHISHI: LEKSIK-SEMANTIK VA TIPOLOGIK TAHLIL
DOI:
https://doi.org/10.47390/hum-i6v2y2026/n08Kalit so‘zlar:
yuridik terminologiya, terminologik o‘zlashuv, huquqiy tarjima, semantik moslashuv, qiyosiy lingvistika, o‘zbek tili, ingliz tili, termin standartlashtirish.Annotatsiya
Ushbu maqolada ingliz yuridik terminlarining o‘zbek tiliga o‘zlashish jarayoni leksik-semantik va tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot huquqiy tarjimaning interdistsiplinar tabiati, huquqiy tizimlar o‘rtasidagi konseptual nomuvofiqlik hamda terminologik ekvivalentlik muammolariga tayangan holda olib borildi. Mavjud ilmiy adabiyotlar va huquqiy diskursda kuzatiladigan amaliy birliklar asosida o‘zlashuvning asosiy yo‘llari — bevosita transliteratsiya, qisman kalkalash, semantik moslashuv va gibrid shakllar — ajratib ko‘rsatildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, ingliz yuridik terminlari o‘zbek tilida ayniqsa xalqaro huquq, shartnomalar, arbitraj, mediatsiya va compliance bilan bog‘liq sohalarda faol qo‘llanadi; shu bilan birga, ayrim terminlar uchun parallel variantlar saqlanib qolmoqda. Bu holat terminlarning faqat lingvistik emas, balki institutsional va normativ maqomga ham ega ekanini ko‘rsatadi. Maqola huquqiy terminologiyani standartlashtirish, tarjima sifatini oshirish va ilmiy leksikografiya uchun amaliy tavsiyalarni ham ilgari suradi.
Iqtiboslar
1. Cao, D. (2007). Translating Law. Multilingual Matters.
2. Šarčević, S. (1997). New Approach to Legal Translation. Kluwer Law International.
3. Biel, Ł. (2008). Legal terminology in translation practice: Dictionaries, googling or discussion forums? SKASE Journal of Translation and Interpretation.
4. Исанова, Ф. (2024). ЎЗБЕК ТИЛИДА ХАЛҚАРО ҲУҚУҚ СОҲАСИГА ОИД ЛЕКСИК БИРЛИКЛАР ВА УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ЖИҲАТЛАРИ. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари., 4(4). https://doi.org/10.47390/SPR1342V 4I4Y2024N26
5. Исанова, Ф. (2024). ЎЗБЕК ТИЛИДА ХАЛҚАРО ҲУҚУҚ СОҲАСИГА ОИД ЛЕКСИК БИРЛИКЛАР ВА УЛАРНИНГ ЎЗИГА ХОС ЖИҲАТЛАРИ. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари., 4(4). https://doi.org/10.47390/SPR1342 V4I4Y2024N26
6. Isanova, F. (2026). OʻZBEK TILIDA XALQARO HUQUQ SOHASIGA OID LEKSIK BIRLIKLARNING TARIXIY KELIB CHIQISHI VA SHAKLLANISHI. Lingvoscience.Uz: Lingvistika Va Madaniyatshunoslik Fanlarining Dolzarb Masalalari, 2(3), 13-18. https://doi.org/10.47390/LS2025V2I3Y2026N02
7. Shodmonova, Mukhayyo Qurbonovna. Analysis of Translation the Legal Terms from English into Uzbek. Web of Scientist: International Scientific Research Journal, 3(5), 895–898, May 2022.
8. Xasanbayeva, Saodat, and Mannonova, Saodat. Linguistic Analysis of Legal Terminology in English and Uzbek. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 3(4), 506–511, 2025.
9. Vaxidova, Feruza Muhammadjanovna. Legal Terms and Their Translation Problems in Modern English and Uzbek. Novateur Publications, No. 14 (Monograph), 1–96, 2024.
10. Isanova, Feruza (2025). INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDAGI XALQARO HUQUQ SOHASIGA OID LEKSIK BIRLIKLARNING DIAXRON TADQIQI. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари., 5 (1s). pp. 173-180. ISSN 2181-1342. https://ilmiykutubxona.com/id/eprint/373
11. Isanova, Feruza (2020) ENGLISH AS AN INTERNATIONAL COMMUNICATION LANGUAGE. «2020 йил - Илм-маърифат ва ракамли иктисодиётни ривожлантириш йили»га багишланган профессор-укитувчи ва ёш олимларнинг III - масофавий илмий- (3). pp. 1712-1713. https://ilmiykutubxona.com/id/eprint/2087
Yuklab Olishlar
Nashr qilingan
Son
Bo‘lim
Kategoriyalar
Litsenziya
Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 International License ostida litsenziyalangan.
