YANGI O‘ZBEKISTON TARAQQIYOTIDA KONSTITUTSIYANING O‘RNI: KONSTITUTSIYAVIY ISLOHOTLAR, INSON QADRI VA IJTIMOIY DAVLAT

Mualliflar

  • Dilfuza Abdiyeva Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/hum-i7v2y2026/n01

Kalit so‘zlar:

konstitutsiyaviy islohot, Yangi O‘zbekiston, inson qadr-qimmati, ijtimoiy davlat, qiyosiy konstitutsiyaviy huquq, qonun ustuvorligi, asosiy huquq va erkinliklar, institutsional javobgarlik, Konstitutsiyaviy sud, ijtimoiy huquqlarning ta'minlanishi.

Annotatsiya

Mazkur maqolada 2023-yil 1-maydan kuchga kirgan tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi asosida amalga oshirilgan konstitutsiyaviy islohotlar davlat qurilishi jarayonlari, inson huquqlarini himoya qilish hamda konstitutsiyaviy asoslangan ijtimoiy davlatni rivojlantirish nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda doktrinal, qiyosiy va ijtimoiy-huquqiy tadqiqot usullaridan foydalanilib, inson qadr-qimmatining konstitutsiyaviy mustahkamlanishi, ijtimoiy huquqlarning kengaytirilishi hamda institutsional javobgarlik mexanizmlarining kuchaytirilishi o‘rganiladi. Shuningdek, Germaniya, Fransiya, Yaponiya va Janubiy Koreya tajribasi bilan qiyosiy tahlil olib borilgan bo‘lib, Jahon odil sudlov loyihasi (World Justice Project), BMT Taraqqiyot Dasturi (UNDP), Transparency International hamda Freedom House tomonidan e'lon qilingan empirik ko‘rsatkichlar mavzuning dolzarbligini asoslash uchun qo‘llanilgan. Tadqiqot natijalari 2023-yildagi konstitutsiyaviy islohotlar insonning asosiy huquq va erkinliklari, ijtimoiy adolat hamda qonun ustuvorligini ta'minlash uchun yanada mustahkam normativ-huquqiy poydevor yaratganligini ko‘rsatadi. Maqolada konstitutsiyaviy odil sudlovni takomillashtirish, ijtimoiy huquqlarning amalga oshirilishini monitoring qiluvchi mustaqil mexanizmni tashkil etish hamda ma'muriy qarorlar qabul qilish jarayoniga inson qadr-qimmatining konstitutsiyaviy standartini joriy etishga qaratilgan qonunchilik va institutsional islohotlar bo‘yicha takliflar ilgari suriladi.

Iqtiboslar

1. Constitution of the Republic of Uzbekistan, adopted by referendum of 30 April 2023, entered into force on 1 May 2023 (No. 03/23/837/0241). Lex.uz.

2. Law of the Republic of Uzbekistan on the Constitutional Court, 25 November 1995, No. 129-I (as amended through 2023). Lex.uz.

3. Law of the Republic of Uzbekistan on Administrative Procedures, 8 January 2018, No. O‘RQ-457 (as amended). Lex.uz.

4. Alexy, R. (2002). A Theory of Constitutional Rights (J. Rivers, Trans.). Oxford University Press.

5. Kommers, D. P., & Miller, R. A. (2012). The Constitutional Jurisprudence of the Federal Republic of Germany (3rd ed.). Duke University Press.

6. Fredman, S. (2008). Human Rights Transformed: Positive Rights and Positive Duties. Oxford University Press.

7. Tushnet, M. (2008). Weak Courts, Strong Rights: Judicial Review and Social Welfare Rights in Comparative Constitutional Law. Princeton University Press.

8. Rios-Figueroa, J., & Staton, J. K. (2014). An evaluation of cross-national measures of judicial independence. Journal of Law, Economics, and Organization, 30(1), 104–137.

9. Freedom House. (2023). Nations in Transit 2023: Defying the Pull of Autocracy. Available at: https://freedomhouse.org/report/nations-transit/2023

10. Transparency International. (2023). Corruption Perceptions Index 2023. Available at: https://www.transparency.org/en/cpi/2023

11. UNDP. (2023). Human Development Report 2023/24: Breaking the Gridlock. Available at: https://hdr.undp.org/content/human-development-report-2023-24

12. World Justice Project. (2023). Rule of Law Index 2023. Available at: https://worldjusticeproject.org/rule-of-law-index/

13. UN Committee on Economic, Social and Cultural Rights. (1990). General Comment No. 3: The Nature of States Parties’ Obligations (UN Doc. E/1991/23).

14. UN Committee Against Torture. (2019). Concluding Observations on the Fifth Periodic Report of Uzbekistan (UN Doc. CAT/C/UZB/CO/5).

Yuklab Olishlar

Nashr qilingan

2026-08-03

Qanday Iqtibos Keltirish

Abdiyeva , D. (2026). YANGI O‘ZBEKISTON TARAQQIYOTIDA KONSTITUTSIYANING O‘RNI: KONSTITUTSIYAVIY ISLOHOTLAR, INSON QADRI VA IJTIMOIY DAVLAT. Humansciences: Journal of Humanities, 2(7), 6-13. https://doi.org/10.47390/hum-i7v2y2026/n01